Mühəndislik və materialşünaslıq sahəsində əldə olunan son nailiyyətlər robot texnologiyalarının imkanlarını sürətlə genişləndirir. Bu istiqamətdə diqqət çəkən yeniliklərdən biri də özünü sağalda bilən elektron dərinin hazırlanmasıdır. Bioloji insan dərisindən ilhamlanaraq yaradılan bu texnologiya zədələri hiss edə, onları aşkar edə və heç bir xarici enerji mənbəyinə ehtiyac duymadan özünü bərpa edə bilir. Xüsusilə sualtı mühitdə işləyən robotlar və avadanlıqlar üçün nəzərdə tutulan bu yenilik gələcəyin ağıllı sistemləri üçün mühüm addım hesab olunur.

Hazırlanan elektron dəri çoxqatlı maqnetoelektrik sensor sisteminə əsaslanır. Üst qat zədələnməni dərhal hiss edir, alt qatlarda isə maye metal və maqnitlərdən ibarət xüsusi quruluş yerləşir. Bu struktur insan dərisindəki sinir şəbəkəsinə bənzər şəkildə işləyərək zədə baş verdiyi anda siqnal yaradır. Zədələnmiş hissələr yenidən təmas etdikdə materialın molekulyar quruluşu özünü bərpa edir və sensor əvvəlki funksiyasını yenidən yerinə yetirməyə başlayır.

Tədqiqatların nəticələrinə görə, elektron dəri zədədən sonra elastikliyinin təxminən 92 faizini qısa müddətdə bərpa edə bilir. Su altında davam edən təmir prosesi isə təxminən 10 gün ərzində demək olar ki, tam bərpa ilə nəticələnir. Bu xüsusiyyət texnologiyanın uzunmüddətli istifadə üçün əlverişli olduğunu göstərir və cihazların xidmət müddətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Yeni material artıq ağıllı dalğıc əlcəklərində və sualtı robotların mexaniki əllərində uğurla sınaqdan keçirilib. Elektron dərinin zədələri vaxtında aşkar etməsi avadanlığın təhlükəsizliyini artırmaqla yanaşı, texniki nasazlıqların böyüməsinin də qarşısını ala bilər. Bu isə həm dalğıcların təhlükəsizliyi, həm də sualtı missiyaların etibarlılığı baxımından böyük üstünlük yaradır.

Layihə üzərində çalışan tədqiqatçılar bildirirlər ki, məqsəd yalnız zədələri hiss edən material hazırlamaq deyil, gələcəkdə insan dərisi kimi elastik və özünü bərpa edə bilən robot sistemləri yaratmaqdır. Bu istiqamətdə aparılan araşdırmalar robot texnologiyaları, protezlər və geyilə bilən ağıllı cihazların inkişafına da mühüm töhfə verə bilər.

Özünü sağaldan elektron dəri texnologiyası sualtı avadanlıqlarla məhdudlaşmır. Gələcəkdə onun sənaye robotlarında, tibbi protezlərdə, ağıllı geyimlərdə və digər yüksək texnologiyalı sahələrdə tətbiqi gözlənilir. Bu yenilik həm cihazların ömrünü uzada, həm də daha təhlükəsiz, etibarlı və davamlı texnologiyaların inkişafına yeni imkanlar yarada bilər. Bu baxımdan özünü bərpa edən elektron dəri gələcəyin ağıllı materialları arasında ən perspektivli yeniliklərdən biri hesab olunur.