Biznesdə hər şey plan üzrə getmir və əslində uğurlu sahibkarı digərlərindən fərqləndirən əsas məqam da məhz budur: gözlənilməz vəziyyətlərə nə qədər hazır olduğu. Risklərin idarə olunması və krizis menecment sadəcə böyük şirkətlər üçün deyil, ən kiçik biznes üçün belə həyati əhəmiyyət daşıyır. Çünki bir səhv qərar, bir gözlənilməz hadisə və ya hazırlıqsızlıq bütün qurulan sistemi sarsıda bilər.

Ən böyük səhvlərdən biri riskləri görməzdən gəlməkdir. Bir çox sahibkar “mənim başıma gəlməz” düşüncəsi ilə hərəkət edir. Halbuki risklər hər zaman var: maliyyə problemləri, müştəri itkisi, bazar dəyişiklikləri, texniki nasazlıqlar və ya komanda ilə bağlı problemlər. Uğurlu yanaşma riskdən qaçmaq deyil, onu əvvəlcədən görmək və hazır olmaqdır. Özünə sadə bir sual ver: “Əgər sabah bu problem baş versə, nə edərəm?” Bu sualın cavabı sənin planını formalaşdırır.

Risklərin idarə olunmasında ən effektiv üsullardan biri ehtiyat planların hazırlanmasıdır. Yəni hər əsas fəaliyyət üçün alternativ ssenari düşünmək. Məsələn, əsas gəlir mənbəyin dayanarsa, başqa hansı variantın var? Əsas əməkdaşın işdən ayrılarsa, onu kim əvəz edəcək? Bu cür düşünmək bəzən vaxt aparır, amma krizis zamanı səni xilas edən məhz bu hazırlıq olur.

Maliyyə təhlükəsizliyi də bu mövzunun ən kritik hissəsidir. Bir çox biznes məhz pul axınının dayanması səbəbilə bağlanır. Ona görə də ehtiyat fondunun olması vacibdir. Ən azı bir neçə aylıq xərcləri qarşılaya biləcək maliyyə ehtiyatı biznesə çətin dövrlərdə nəfəs alma imkanı verir. Əgər bütün gəlir dərhal xərclənirsə, ən kiçik problem belə böyük krizisə çevrilə bilər.

Krizis menecment isə problem artıq baş verdikdən sonra necə davranmağı əhatə edir. Burada ən vacib qayda panikaya düşməməkdir. Panika səhv qərarlara səbəb olur. Əksinə, vəziyyəti soyuqqanlı şəkildə analiz edib prioritetləri müəyyən etmək lazımdır. Hər problemi eyni anda həll etməyə çalışmaq əvəzinə, ən kritik olanlardan başlamaq daha effektivdir.

Ünsiyyət də krizis zamanı həlledici rol oynayır. Müştərilərlə, komanda ilə və tərəfdaşlarla açıq və dürüst kommunikasiya etimadı qoruyur. Problemi gizlətmək əvəzinə, onu düzgün izah etmək və həll yolunu göstərmək daha doğru yanaşmadır. İnsanlar səhvləri bağışlaya bilər, amma qeyri-şəffaflığı çətin qəbul edir.

Digər vacib dərs isə hər krizisdən nəticə çıxarmaqdır. Problemi sadəcə həll edib keçmək kifayət deyil. Niyə baş verdi? Hansı səhv buna səbəb oldu? Gələcəkdə necə qarşısını almaq olar? Bu sualların cavabı növbəti risklərin qarşısını almağa kömək edir. Uğurlu sahibkarlar hər krizisi bir dərs kimi görür və sistemi daha da gücləndirir.

Risklərdən qaçmaq mümkün deyil, amma onları idarə etmək mümkündür. Hazırlıqlı olan, alternativ planları olan və krizis zamanı düzgün qərar verə bilən sahibkarlar ən çətin vəziyyətlərdən belə güclənərək çıxır. Biznesdə təhlükəsizlik təsadüf deyil, əvvəlcədən düşünülmüş və planlanmış bir yanaşmadır.