Depressiya çox vaxt böyüklərlə əlaqələndirilir. Amma bu, uşaqlarda da rast gəlinən və ciddi yanaşma tələb edən bir psixoloji vəziyyətdir. Uşaqlar hisslərini böyüklər kimi ifadə edə bilmədikləri üçün Uşaq depressiyası çox zaman gec fərq edilir.
Uşaq depressiyası sadəcə “keçici kədər” deyil. Bu, uzun müddət davam edən emosional dəyişiklikdir və uşağın davranışına, düşüncəsinə və gündəlik həyatına təsir edir. Ən çətin tərəfi isə odur ki, uşaqlar çox vaxt “mən özümü pis hiss edirəm” demirlər — bunu davranışları ilə göstərirlər.
Valideynlər və müəllimlər üçün bu dəyişiklikləri vaxtında görmək çox vacibdir. Çünki uşaq depressiyası səssiz inkişaf edir və diqqətdən qaçdıqda daha dərin problemlərə səbəb ola bilər.
Uşaqlarda depressiyanın əlamətləri böyüklərdən bir qədər fərqli olur. Onlar daha tez əsəbiləşə bilər, səbəbsiz ağlaya bilər və ya əvvəl sevdikləri şeylərə maraqlarını itirə bilərlər. Bəzi uşaqlar daha çox tək qalmağa üstünlük verir, digərləri isə davranış problemləri göstərir. Məktəb nəticələrinin zəifləməsi, diqqətsizlik və yuxu problemləri də bu vəziyyətin əlamətlərindən ola bilər.
Bu vəziyyətin yaranma səbəbləri müxtəlifdir. Ailədaxili problemlər, valideynlər arasında gərginlik, boşanma, məktəbdə çətinliklər, dostlarla münasibət problemləri və ya zorakılıq uşağın psixologiyasına ciddi təsir edə bilər. Eyni zamanda diqqət və sevgi çatışmazlığı da uşağın özünü dəyərsiz hiss etməsinə səbəb ola bilər.
Bəzən valideynlər uşağın bu vəziyyətini “nazlanır”, “keçər” kimi qiymətləndirir. Amma bu yanaşma problemi daha da dərinləşdirə bilər. Uşaq başa düşülmədiyini hiss etdikdə daha çox özünə qapanır.
Uşaq depressiyası ilə mübarizədə ən vacib amil ünsiyyətdir. Uşağa özünü ifadə etmək üçün təhlükəsiz mühit yaratmaq, onu dinləmək və hisslərini kiçiltməmək çox önəmlidir. “Bu, ciddi deyil” demək əvəzinə “Səni başa düşürəm” demək uşağa daha çox kömək edir.
Eyni zamanda uşağın gündəlik həyatında balans yaratmaq da vacibdir. Oyun, istirahət, sosial fəaliyyətlər və ailə ilə keçirilən keyfiyyətli vaxt uşağın emosional vəziyyətini yaxşılaşdırır.
Bəzi hallarda isə peşəkar dəstək almaq zəruridir. Psixoloqla işləmək uşağın hisslərini daha yaxşı anlamağa və bu vəziyyətdən çıxmağa kömək edə bilər.
Sonda onu demək olar ki, uşaqların da daxili dünyası var və bu dünya bəzən gözlə görünməyən çətinliklərlə dolu ola bilər. Onları anlamaq, dinləmək və yanında olmaq isə bu çətinlikləri aşmağın ən güclü yoludur.
Çünki hər uşaq eşidilmək və anlaşılmaq istəyir. Və bəzən sadəcə bir diqqət, bir anlayış bütün fərqi yarada bilər.